Tez Arşivi

Tez aramanızı kolaylaştıracak arama motoru. Yazar, danışman, başlık ve özete göre tezleri arayabilirsiniz.


Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Anabilim Dalı

1938-1950 yılları arasında Türkiye'de çoksesli müzik ve resim alanlarında 'evrensel sanat' yaratma ülküsü

The ideal of creating 'universal art' in polyphonic music and painting in Turkey between 1938-1950

Teze Git (tez.yok.gov.tr)

Bu tezin tam metni bu sitede bulunmamaktadır. Teze erişmek için tıklayın. Eğer tez bulunamazsa, YÖK Tez Merkezi tarama bölümünde 459721 tez numarasıyla arayabilirsiniz.

Özet:

10 Kasım 1938 tarihinde Atatürk'ün ölümünün ardından; 11 Kasım'da İsmet İnönü Cumhurbaşkanlığı'na seçilmiş ve Türkiye'de "Millî Şef" dönemi başlamıştır. Yaklaşık 17. yüzyılda Osmanlı'da başlayan batılılaşma hareketleri; Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte daha programlı ve tutarlı bir kimlik kazanmış; İnönü döneminde ise Cumhuriyet'in ilk yıllarından devir alınan kurumlarla süreç hızlandırılmaya çalışılmıştır. Düşünsel olarak dönemin "batılılaşma" kavramı; zaten Anadolu topraklarında var olan medeniyeti ortaya çıkartmak olarak dile getirilmektedir. Dönemin kültür-sanat politikalarına bakıldığında; Anadolu'dan beslenen ancak "evrensel" değerlere sahip sanat yapıtları üretme ve tüm "ulus" tarafından bu "evrensel" değerleri kavrayacak bir sanat beğenisine kavuşma ülküsü dikkat çekmektedir. Bu ülküye ulaşmada en faal kurum Atatürk döneminde kurulmaya başlanan Halkevleri ve halk odalarıdır. Bunun dışında bu ülkü kapsamında CHP Yurdu Gezen Ressamlar; halk hikâyeleri ve halk müziği derleme çalışmaları bir bütün olarak yurdun yerel motiflerini batı tekniğiyle birleştirerek "evrensel" sanat yaratma ülküsüne ulaşmada önemli etkinliklerdir. Yurt dışında eğitim gören sanatçıların oluşturdukları gruplar da ("d" ve "Yeniler") ülkenin sanat hayatını canlandırmak ve son akımları takip etmek konusunda bu amaca hizmet etmişlerdir. Ayrıca toplanan Eğitim Şûralarında, yaygın eğitim kurumlarının da bu ülkü doğrultusunda çalışmaları; yalnız ders kapsamında değil tüm okul hayatında koro konserleri ve sergi gibi etkinliklerle sanatın yaşamın içinde yer alması ve beğeninin yükseltilmesi hedefleri göz önünde bulundurularak, imkânlar dahilinde programlar değiştirilmiştir.

Summary:

After Atatürk deceased on 10th of November 1938, İnönü was elected as the President of the Republic of Turkey and the period, known as "national leader" had begun on 11th November. The westernization movements which had commenced approximately around the 17th century in Ottoman Empire, gained a more programmed and consistent identity during the first years of the Republic as well as during the İnönü period; the process was forced to be accelerated by using the institutions taken over from the first years of the Republic. From an intellectual point of view, the concept of "westernization" was pronounced as to uncover the civilization acknowledged as already been on the grounds of Anatolia. As we look at the cultural policies of that period; to create "universal" art works derived from Anatolia, and to create an ideal to attain an artistic admiration to conceive these "universal" values by the whole "nation" had became a target. The most active organizations to achieve this goal were "Halkevi" which were commenced to establish during Atatürk period. In addition, the reach to the ideal to create "universal" artworks by using the process of combining country's local folkloric elements with the western methods, reinforced by CHP travelling painters, folk tales and folk music. The groups formed by the artists who were educated abroad ("d" and "Yeniler") also served to this ideal by following the recent universal movements therefore revitalizing country's artistic life. In addition by the Education Committees, the education programs were modified in the direction to let the education organizations work towards this ideal by not only staying limited with the curriculum but also spreading the choral concerts and exhibitions to the whole education life to let arts take part in community's total life and elevate the level of admiration.