Tez Arşivi

Tez aramanızı kolaylaştıracak arama motoru. Yazar, danışman, başlık ve özetlere göre tezleri arayabilirsiniz.


Orta Doğu Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Anabilim Dalı

2017

A closer look at rumination in adolescence: Investigation of possible risk factors and moderators

Ergenlik dönemi ruminasyonuna yakın bir bakış: Muhtemel risk faktörleri ve düzenleyici değişkenlerinin incelenmesi

Bu tez, YÖK tez merkezinde bulunmaktadır. Teze erişmek için tıklayın. Eğer tez bulunamazsa, YÖK Tez Merkezi'ndeki tarama bölümünde tez numarasını arayabilirsiniz. Tez numarası: 481671

Tezi Bul
Özet:

Ruminasyon, olumsuz bir olayın nedenleri, sonuçları veya yaşanılan olumsuz duygu durumunun kendisi üzerine yoğun ve sık düşünme olarak tanımlanır. Alan yazında, öfke ruminasyonu ve depresif ruminasyon olmak üzere iki tipi tanımlanmıştır. Ruminatif düşüncenin ergenlik döneminde artış gösterdiği ve içselleştirme/dışsallaştırma problemleri ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Ancak, bu tip düşüncenin gelişimsel öncüllerini inceleyen çalışmalar sınırlıdır. Bu nedenle, mevcut çalışma, anneden algılanan ebeveynlik (psikolojik kontrol ve aşırı korumacılık), anne ile ortak yapılan ruminasyon ve ergenin mükemmeliyetçiliği gibi faktörlerin ruminatif düşünce üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, ergenin mizacı (negatif duygulanım, algısal hassasiyet ve özdenetim) ve cinsiyeti gibi faktörlerin muhtemel risk faktörleri ve ruminasyon arasındaki ilişkideki düzenleyici rollerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Ankara'daki 5 farklı okuldan yaş ortalaması 13.19 olan toplam 252 kişi çalışmaya dâhil edilmiştir. Ana ve etkileşim sonuçları, her iki ruminasyon tipi için dörder set hiyerarşik regresyon analizi yapılarak elde edilmiştir. Buna göre, cinsiyet, anneden algılanan psikolojik kontrol, ergenin öz-odaklı mükemmeliyetçiliği ve negatif duygulanım mizaç özelliği gibi faktörlerin her iki tip ruminasyon ile de pozitif yönlü ilişkisi bulunmuştur. Ayrıca, annenin problemleri üzerine yapılan ortak ruminasyonun depresif ruminasyonu; algısal hassasiyetin ise öfke ruminasyonunu pozitif yönde yordadığı bulunmuştur. Etkileşim sonuçlarına göre ise, özdenetim mizaç özelliğinin, öfke ve depresif ruminasyonlarını yordamada ergen problemleri üzerine ortak ruminasyon ve aşırı korumacılık değikenleri ile anlamlı etkileşimi bulunmuştur. Ayrıca, negatif duygulanım x aşırı korumacılık, algısal hassasiyet x ergenin problemleri üzerine ortak ruminasyon ve cinsiyet x psikolojik kontrol etkileşimleri öfke ruminasyonu yordamada anlamlı bulunmuştur. Çalışmanın bulguları, alan yazınına katkıları ve sınırlılıkları tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: ruminasyon, ortak ruminasyon, mükemmeliyetçilik, ebeveynlik

Summary:

Rumination is defined as excessive thinking about causes or consequences of negative event or dwelling on negative mood experienced. In the literature, two types of rumination (anger and depressive rumination) have been identified. Ruminative style thinking increases through adolescence and predicts several internalizing and externalizing problems. However, despite the evidence on consequences, the studies focusing on their developmental antecedents are limited. Therefore, the current study aims to investigate the role of parenting (maternal psychological control and overprotection), co-rumination with mother and adolescent's perfectionism as possible risk factors for anger and depressive rumination. Also, adolescent's temperament (negative affectivity, perceptual sensitivity and effortful control) and gender is examined as potential moderators in the link between predictors and rumination. To this end, a total of 252 adolescents (Mage= 13.19 years) were recruited from 5 secondary schools in Çankaya and Mamak, Ankara. Unique and interaction effects were examined through four sets of hierarchical regressions for each type of rumination. The results showed that gender, maternal psychological control, adolescent's self-oriented perfectionism, and negative affectivity uniquely predicted anger and depressive rumination. Besides, co-rumination on mother's problems predicted depressive rumination, while perceptual sensitivity predicted anger rumination. In addition to these unique effects, effortful control interacted with co-rumination on adolescent's problems and overprotection in relation to both type of rumination. Also, negative affect-overprotection, perceptual sensitivity-co-rumination on adolescent's problems and gender-maternal psychological control interactions were found significant in relation to anger rumination. The findings, contributions and limitations of the study were discussed. Keywords: rumination, co-rumination, perfectionism, parenting