Tez Arşivi

Hakkımızda

Tez aramanızı kolaylaştıracak arama motoru. Yazar, danışman, başlık ve özete göre tezleri arayabilirsiniz.


Orta Doğu Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Anabilim Dalı

A comprehensive model for obsessive-compulsive disorder symptoms: A cross-cultural investigation of cognitive and other vulnerability factors

Obsessif-kompulsif bozukluk semptomları için kapsamlı bir model: Bilişsel ve diğer yatkınlık faktörlerının kültürlerarası incelenmesi

Teze Git (tez.yok.gov.tr)

Bu tezin tam metni bu sitede bulunmamaktadır. Teze erişmek için tıklayın. Eğer tez bulunamazsa, YÖK Tez Merkezi tarama bölümünde 216975 tez numarasıyla arayabilirsiniz.

Özet:

The current coginitive models of the Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) symptoms focuses on the different cognitive factors. Like other nonspecific and noncognitive variables, these factors may also function as vulnerability factors. However, they have been mostly studied separately and majority of the findings in the literature come from the Western samples. Accordingly, the studies examining these factors together and the impact of the culture in these studies are sparse in number. The present study suggested a comprehensive cognitive model for OCD symptoms, including several distal and proximal vulnerability factors. It was aimed to adapt three instruments to examine the interrelationships among the vulnerability factors and OCD symptoms in different cultures. Relevant ten instruments were administered to the university students from Turkey and Canada. The analyses showed that Turkish versions of three instruments had satisfactory psychometric properties for Turkish students. These analyses also revealed some cross-cultural similarities and differences in these factors and OCD symptoms. Neuroticism, age, introversion, OCD beliefs on responsibility/threat estimation, perfectionism/certainty and thought-action fusion in likelihood dimension were found to be associated with the OCD symptoms in both Turkish and Canadian samples. The relational paths between non-specific, appraisal and control factors, and OCD symptoms were also significant in both samples. However, religiousness was only significant factor in OCD symptoms and contributed to several belief and control factors toward these symptoms, only for Turkish subjects. The analyses of the religiousness differences indicated that psychological fusion in general and in morality was more related to the religiosity for Canadian Christians. Besides, Turkish students seemed to utilize worry more for OCD symptoms; whereas, Canadian participants used self-punishment. These common and unique patterns of the relationships were discussed within relevant findings about characteristics of the religion and culture. Keywords: Obsessive-Compulsive Disorder, Vulnerability Factors, Cognitions, Cognitive Model, Culture, Religiosity.

Summary:

Obsessif-Kompulsif Bozukluk (OKB) semptomlarına iliskin son dönem bilissel modeller, yorumlama ve kontrol süreçleriyle ilgili farklı bilissel faktörlere odaklanmaktadır. Diger spesifik olmayan degiskenler gibi, bu faktörler de yatkınlık faktörleri olarak islev gösterebilir. Ancak, çogunlukla, bu faktörler tek baslarına ele alınmıs olup, çogu çalısmada batılı ülkelerdeki örneklemler kullanılmıstır. lgili literatürde, bu yatkınlık faktörlerini birlikte ele alan ve kültürün etkisini inceleyen çalısma sayısı çok azdır. Bu çalısma, OKB semptomlarındaki çesitli yatkınlık faktörlerini spesifik olmayanlar, yorumlama ve kontrol grupları altında toplayarak, kapsamlı bir bilissel model önermektedir. Arastırmada, OKB semptomlarında yorumlama ve kontrol süreçleri ile ilgili üç yeni ölçegin Türkçe'ye uyarlanması, çesitli yatkınlık faktörleri ve OKB semptomları arasındaki iliskilerin farklı kültürlerde incelenmesi amaçlanmıstır. lgili on ölçek, Türk ve Kanadalı üniversite ögrencilerine uygulanmıstır. Analizler, bu üç ölçegin Türk ögrencileri için tatminkar psikometrik özelliklere sahip oldugunu göstermistir. Ayrıca analizler, bazı kültürlerarası benzerlik ve farklılıklara da isaret etmektedir. Nörotisizm, yas, içe-dönüklük, sorumluluk/tehdit algısı, mükemmeliyetçilik/ kesinlik inançları ve olasılık boyutundaki düsüncedavranıs karmasasının her iki örneklemde OKB semptomları ile iliskili oldukları gözlenmistir. Spesifik olmayan, yorumlama ve kontrol grubu faktörleri arasındaki iliskisel bagın, her iki grupta anlamlı oldugu bulunmustur. Ancak dindarlık, OKB semptomlarında sadece Türk ögrencilerde anlamlıdır ve bu semptomlara yönelik bazı inanç ve kontrol süreci faktörlerine katkıda bulunmaktadır. Dindarlık farklılıgı analizleri, dindarlıgın sadece Kanadalı Hristiyanlarda, genelde ve ahlak boyutundaki psikolojik düsünce-davranıs karmasası ile iliskili oldugunu göstermistir. Ayrıca, OKB için control yöntemi olarak Türk ögrenciler endiselenmeyi, Kanadalılar ise kendini cezalandırmayı daha çok kullanmaktadır. Bu ortak ve özgül iliskilere dair bulgular ise, din ve kültürün özellikleriyle ilgili literatür bulguları ısıgında tartısılmıstır. Anahtar Kelimeler: Obsessif-Kompulsif Bozukluk, Yatkınlık Faktörleri, Bilisler, Bilissel Model, Kültür, Dindarlık