Tez Arşivi

Tez aramanızı kolaylaştıracak arama motoru. Yazar, danışman, başlık ve özetlere göre tezleri arayabilirsiniz.


Orta Doğu Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı

2017

A study on the price escalation system in public construction contracts in Turkey

Türkiye'de kamu inşaat projelerinde fiyat farkı uygulaması üzerine bir çalışma

Bu tez, YÖK tez merkezinde bulunmaktadır. Teze erişmek için tıklayın. Eğer tez bulunamazsa, YÖK Tez Merkezi'ndeki tarama bölümünde tez numarasını arayabilirsiniz. Tez numarası: 461955

Tezi Bul
Özet:

İnşaat sektörü Türkiye ekonomisinin gelişiminde önemli bir role sahiptir. İnşaat sektörünün Türkiye'nin gayri safi yurtiçi hasıla içerisindeki payı yaklaşık % 6-8 seviyesindedir. Bununla birlikte inşaat sektöründe kamu yatırımları önemli bir yer tutmaktadır. Orta ve büyük ölçekli inşaat projelerinin tamamlanması genellikle bir yıldan fazla sürmekte ve bu projelerde kullanılan işçilik ve diğer yapı malzemelerinin fiyatları inşaat aşamasında sıklıkla artmaktadır. Öte yandan, inşaat projeleri prensipte önceden belirlenmiş bir sözleşme ve sözleşme bedeline göre yürütülmektedir. Bu durumda, inşaat girdilerindeki maliyet artışları nedeniyle müteahhitlerin çoğunun büyük zarar taşımaları gerekmekte ve bu durum sözleşmenin yönetiminde önemli sorunlara neden olmaktadır. Bu tip problemler ile başa çıkmak için, çoğu ülkede kanunlarla veya inşaat sözleşmeleri ile Eskalasyon maddesi düzenlenmektedir. Eskalasyon maddesine fiyat değişimleri nedeniyle inşaat sözleşmelerinin tutarında değişiklik yapmak için başvurulmaktadır. Bu çalışmanın amaçları (i) Türkiye'de mevcut fiyat farkı kararnamesini incelemek, (ii) Türkiye'de kamu inşaat projelerinin sözleşmelerinde kullanılan eskalasyon maddesini incelemek, (iii) eskalasyon kararnamesi ile ilgili tartışmalı konuları ve bu kararnamenin uygulanmasında karşılaşılan problemleri incelemek, (iv) sözleşme taraflarının dahil edildiği anket düzenleyerek, onlarında görüşleri doğrultusunda mevcut kararnameyi ve uygulamalarını iyileştirmek için öneriler sunmaktır. Yapılan anketin sonuçlarına göre; fiyat farkı uygulamaları ile ilgili en önemli sorun farklı devlet kurumlarının farklı fiyat farkı uygulamalarının olmasıdır. Fiyat farkı kararnamesi ile ilgili en önemli sorunlar ise öngörülemez döviz kuru artışlarının sözleşmeleri tamamlanamaz duruma getirmesi ile fiyat farkı ödemesinde kullanılan endekslerin, piyasada gerçekleşen fiyat değişimleri tam olarak yansıtmıyor olmasıdır. Fiyat farkı sistemini iyileştirmek için kabul gören önerilenden en önemlileri ise; fiyat farkı maddesinin, sözleşmeye konulması açısından, ihale makamlarının uygulamalarında birlik olması, fiyat farkı hesaplaması işlemlerinin kolaylaştırılması ve uygulamada farklılıkların önüne geçilebilmesi amacıyla, Kamu İhale Kurumunun sitesinde, idare ve yüklenicilerin kullanımına açık web tabanlı bir Fiyat Farkı Hesaplama Modülü oluşturulması ve inşaat sektörüne özgü girdilerin yer aldığı inşaat proje tipine özel endekslerin (Bina Maliyet Endeksi, Yol Maliyet Endeksi vb.) oluşturulması ve kullanılmasıdır.

Summary:

The construction industry has a major role in the development of Turkish economy. The construction sector contributes 6-8 % of the gross domestic product of Turkey. At the same time, public investments comprise an important portion in the Turkish construction sector. Medium to large construction projects generally take over a year for completion and cost of materials and labor that are used as resources in construction projects often increase during implementation of construction projects. On the other hand, construction projects are executed according to the pre-confirmed contract value and contract agreement in principle. Thus, due to the cost increases in construction inputs, most contractors have to bear considerable extra burden which causes major problems and disputes during administration of the contract. To cope with these types of problems, most countries regulated the escalation clause in the law or conditions regarding construction contracts. Escalation Clause regulates adjustments to the contract amount, due to the changes in prices. The purposes of this study are (i) to study the current price escalation decree in Turkey, (ii) to understand the escalation clauses presently used in construction contracts adopted by various Government agencies in Turkey, (iii) to investigate the arguing points related to the price escalation decree and problems related to price adjustment applications, (iv) to provide suggestions to improve the current price adjustment system; through questionnaires directed towards representatives from contracting parties. The results show that; the most important problem related to the price adjustment applications is varying price adjustment implementations of different government agencies. The most important problems related to the price escalation decree are; unpredictable increases in exchange rates that bring contracts to an incomplete state, and the indices used for the price adjustment payment that do not exactly reflect the market conditions. The most important suggestions to improve the price escalation system are; the practices of the contracting authorities should be united in terms of putting the price adjustment clause into the contract, in order to simplify the calculation of price adjustment calculations and to avoid differences in implementation, a web-based Price Adjustment Calculation Module which is open to the use of administration and contractors should be established on the website of the Public Procurement authority, and construction indices that are specific to construction project type and take into account the construction sector inputs should be created and used in price adjustment (Building Cost Index, Road Cost Index, etc.).