Tez Arşivi

Tez aramanızı kolaylaştıracak arama motoru. Yazar, danışman, başlık ve özete göre tezleri arayabilirsiniz.


Orta Doğu Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Anabilim Dalı

A terror management perspective to system justification in disaster context: the case of earthquakes in Turkey

Dehşet yönetimi bakış açısıyla afet bağlamında sistemi meşrulaştırma: Türkiye'de depremler örneği

Teze Git (tez.yok.gov.tr)

Bu tezin tam metni bu sitede bulunmamaktadır. Teze erişmek için tıklayın. Eğer tez bulunamazsa, YÖK Tez Merkezi tarama bölümünde 481534 tez numarasıyla arayabilirsiniz.

Özet:

There is a growing body of research that attests to study system justification theory from an applied perspective to understand how system justification processes operate in various social issues including disasters. This thesis aims to contribute to this line of research by addressing system justification in disaster context from a terror management perspective in the case of earthquakes in Turkey. The aim was to explore the social cognitive processes underlying perceptions of and reactions to earthquakes with focus on fatalism and system justification as indirect and direct forms of bolstering the perceived legitimacy of the system, respectively, and also earthquake preparedness. To this end, an experimental study was conducted to investigate, after controlling for earthquake exposure (EQEXPO), how mortality salience (MS) and system threat (ST) influence fatalism, system justification, and earthquake preparedness, and whether and how this influence differs with respect to general and specific (i.e., disaster-related) levels of MS and ST. In an online study, 308 participants were randomly assigned to one of 9 conditions of a 3 (MS: death vs. earthquake vs. control) X 3 (ST: general vs. disaster-related vs. control) between-subjects design with EQEXPO as the covariate. The results revealed a main effect of MS only for earthquake fatalism. The main effect of ST and the MS X ST interaction effect were not observed in any of the dependent variables. The findings were discussed along with its contributions, implications, limitations, and directions for future research.

Summary:

Sistemi meşrulaştırma kuramı, afetlerin de dahil olduğu çeşitli sosyal konu ve sorunlarda sistemi meşrulaştırma süreçlerinin rolüne dair uygulamalı bir bakış açısıyla gitgide artan bir ilgiyle çalışılmaktadır. Bu tezin amacı, sistemi meşrulaştırma süreçlerini Türkiye'de depremler özelinde ve dehşet yönetimi çerçevesinde ele alarak ilgili yazına katkıda bulunmaktır. Tezde, depremlere dair algı ve tepkilerin altında yatan sosyal bilişsel süreçleri anlamak amacıyla sistemin algılanan haklılığını güçlendirmenin dolaylı ve dolaylı olmayan yolları olarak kadercilik ve sistemi meşrulaştırma ve de depremlere hazırlık üzerine odaklanılmıştır. Bu amaçla, ölümlülük uyarımının (ÖU) ve sistem tehdidinin (ST) deprem maruziyeti kontrol edildikten sonra kadercilik, sistemi meşrulaştırma ve deprem hazırlığını nasıl etkilediği ve de bu etkinin genel ve spesifik (afetle ilgili) seviyelerde nasıl farklılaştığı deneysel bir çalışmayla araştırılmıştır. Online olarak yürütülen çalışmada, 308 katılımcı 3 (ÖU: ölüm veya deprem veya kontrol) X 3 (ST: genel veya afetle ilgili veya kontrol) denekler arası desenin 9 deneysel koşulundan birine seçkisiz olarak atanmıştır. Bulgulara göre, ÖU'nun ana etkisi sadece deprem kaderciliği için gözlemlenirken, ST ana etkisi ile ÖU ve ST etkileşimi bağımlı değişkenlerin hiçbirinde gözlemlenmemiştir. Çalışma bulguları, ilgili mevcut yazın ışığında sağladığı pratik çıkarımlar, sınırlılıkları ve gelecek çalışmalara dair önerileriyle beraber tartışılmıştır.