Tez Arşivi

Hakkımızda

Tez aramanızı kolaylaştıracak arama motoru. Yazar, danışman, başlık ve özete göre tezleri arayabilirsiniz.


Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Anabilim Dalı

Alanya Arkeoloji Müzesi'ndeki Türk İslam Dönemi mühürleri

Seals of Turkish-İslamic period in Alanya Archeology Museum

Teze Git (tez.yok.gov.tr)

Bu tezin tam metni bu sitede bulunmamaktadır. Teze erişmek için tıklayın. Eğer tez bulunamazsa, YÖK Tez Merkezi tarama bölümünde 579803 tez numarasıyla arayabilirsiniz.

Özet:

Bu çalışmada, Alanya Arkeoloji Müzesi deposunda yer alan Türk-İslam dönemine ait 133 adet mühür incelenmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında ki mühürlerin tarihleri, dönemleri, malzemeleri, formları, kullanım alanları, süslemeleri, üzerinde yer alan yazı türleri ve ait oldukları yöreleri tek tek incelenip değerlendirilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda 133 adet mührün 75 tanesinin 19.yy a ait olduğu, 42 tanesinin 20.yy a ait olduğu, 15 tanesinin tarihsiz olduğu tespit edilmiştir. 1 tanesinde ise 4 haneli tarih satırının ilk iki hanesi izlenmediğinden net bir tarihlendirme yapılamamıştır. Araştırılmış olan tüm mühürlerin yapımında kullanılan malzemeler ise pirinç, gümüş, taş, bronz, tunç ve tam olarak malzeme türü tespit edilememiş olmasına rağmen kayıtlarda madeni olarak geçen başka bir maden de mevcuttur. Bu 133 adet mührün form çeşitlemesi ise çoğunluğu oval olmakla birlikte dairesel formlu, sekizgen formlu, kare formlu ve kareye yakın dikdörtgen formludur. Genel olarak mühürlerin kullanım alanı ise resmi-makam mühürleri, şahıs mühürleri ve tılsım mühürleri olarak ayrılmıştır. Geneli sade olan mühürlerin baskı yüzeyinde stilize edilmiş bitkisel ve geometrik motiflere yer verildiği görülmüştür. Yazı türleri incelenen mühürlerde çoğunlukta ta'lik kullanıldığı devamında ise diğer örneklerde nesih, sülüs ve Latince kullanıldığı görülmüştür. Alanya Arkeoloji Müzesi'nde yer alan bu 133 adet mührün Alanya'da olmasına rağmen yine çoğunluğun İç Anadolu bölgesine ait olduğu sonucuna varılmıştır. Ege ve Akdeniz bölgesini kapsayan mühürlerde mevcuttur. Bu çalışmanın Türkiye'deki mühür araştırmalarına önemli bir katkı sağlanması beklenmektedir

Summary:

This thesis aims at evaluating the 133 Turko-Islamic seals, all of which have been preserved at the storeroom of Alanya Archaeology Museum. The seals in the scope of this study have been assessed individually in terms of their dates, periods, materials, forms, usage areas, decorations, fonts and origins. As a result of the research to be conducted, it has been detected 75 of the seals to be dated to 19th century, 42 to 20th century, and the rest, that's 15, without any date. As the first two digits of four-digit date on a seal cannot be read absolutely, any dating is not available. The material of the seals is brass, silver, stone, bronze and another unknown metal which could not be determined exactly, is referred only as metallic in the related resources. The majority of the seals is elliptic. Besides, there are circular, octagonal, square and square-like rectangular seals. The usage areas of the seals can be handled under such three categories as official, personal and magic. It can be observed some stylized vegetal and geometrical motifs on the stamping side of the seals the majority of which seems to be plain. As for the fonts, the italic font is the most preferred writing style. It can be also observed the fonts of naskh and thuluth and some expressions in Latin on several seals. It has been concluded that the majority of the seals is related with somewhere in Inner Anatolian Region, though they are at Alanya Archaeology Museum. There are also some other seals concerning the regions of Aegean and Mediterranean. This study is expected to be a significant contribution to the sigillographical studies in Turkey