Tez Arşivi

Hakkımızda

Tez aramanızı kolaylaştıracak arama motoru. Yazar, danışman, başlık ve özete göre tezleri arayabilirsiniz.


Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı

Doğal dil işlemede anlamsal ağlar yardımı ile bilgi modellenmesi

Knowledge modelling by semantic networks in natural language processing

Teze Git (tez.yok.gov.tr)

Bu tezin tam metni bu sitede bulunmamaktadır. Teze erişmek için tıklayın. Eğer tez bulunamazsa, YÖK Tez Merkezi tarama bölümünde 109878 tez numarasıyla arayabilirsiniz.

Özet:

ÖZET Anlamanın modellenmesi konusunda yapılan araştırmalar henüz tam olarak sonuçlandırılmış değildir. Teknolojik gelişmeler. 5. Nesil bilgisayarlar aracılığıyla doğal dilin bir ölçüde anlaşılabilmesini sağlamıştır. Ancak, Türkçe'nin bilgisayar tarafından anlaşılabilmesi konusundaki araştırmalar henüz başlangıç aşamasındadır. Bu çalışmada basit aritmetik problemlerin bilgisayar tarafından anlaşılıp, çözülmesini gerçekleştirecek bir model oluşturulmuştur. Geliştirilen modelin kapsamı belirlenirken, İlköğretim 1., 2., 3. sınıflarında okutulan matematik kitaplarındaki aritmetik işlemlere dayalı problemler taranmış ve bu problemleri oluşturan cümleler için sırasıyla biçimbilimsel ve anlamsal modeller oluşturulmuştur. Anlamsal analiz yapılırken, kullanılan bilgi tabam anlamsal ağ şeklinde düzenlenmiştir. Problemlerin çözümünde; anlamsal ağlar aracılığıyla cümlelerin anlamlan belirlenmiş ve bu anlamlar doğrultusunda gereken hesaplamalar yaptırılmıştır. Türkçe'nin bilgisayarla doğal dil olarak işlenmesinde anlamsal analizin gerçekleştirilebilmesi amacıyla, bir yazılım geliştirilmiş ve bu yazılımın başarım düzeyi tespit edilmiştir. Yazılımdan elde edilen hesaplama sonuçlarının doğruluk oranları belirlenerek bu sonuçlar, İlköğretim 1., 2., 3. sınıf öğrencilerinin aynı sorulara verdikleri cevaplarla karşılaştırılmış ve yazılımın düzeyi tespit edilmiştir. Çalışmanın Türkçe'nin anlamsal analizi ile ilgili yapılacak çalışmalar için bir model olması hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: Yapay Zeka, Doğal Dil İşleme, Türkçe'nin Anlamsal Analizi, Bilgi Tabanı, Bilginin Modellenmesi, Anlamsal Ağlar

Summary:

SUMMARY Knowledge Modelling by Semantic Networks in Natural Language Processing Researches on subject of understanding model has not been ended yet. Technological development provided understanding of natural language by 5th generation computers. But research about computer understanding of Turkish Language is at the beginning level. In this study, a model is designed for computer understanding and solving basic arithmetical problems. In order to determine model's scope, problems based on arithmetical operations in elementary schools' 1., 2. and 3rd class mathematics books are searched and morphological, semantic models are developed for these problems.. The knowledge base is designed as semantic network during semantic analysis modelling. Meanings of sentences are determined by semantic networks and calculations are done according to these meanings. In order to realize semantic analysis of Turkish as a natural language, a software is developed and the performance of software is analised. The correctness percentage of calculation results are obtained from software and results are compared with the answers of 1., 2., 3rd class' students of elementary schools. This study is aimed to be a model in semantic analysis of Turkish. Key Words: Artificial Intelligence, Natural Language Processing, Turkish Semantic Analysis, Semantic Networks, Knowledgebase, Knowledge Modelling. v !/II